Po wprowadzeniu w 2013 r. obowiązku segregacji odpadów, w lipcu 2017 r. system ten został ujednolicony w ramach całego kraju. Od tego czasu, z punktu widzenia procesu sortowania odpadów, możemy wyróżnić dwa najważniejsze i najbardziej wymagające strumienie odpadów komunalnych. Są to: zbierane selektywnie odpady tworzyw sztucznych, odbierane również jako zmieszane odpady opakowaniowe oraz odpady zmieszane. W ciągu ostatnich 10 lat, ilość zbieranych i dostarczanych do przetwarzania selektywnie zbieranych odpadów znacząco wzrosła. Jednak nie nadążył za nią odpowiedni rozwój infrastruktury technologicznej, tj. instalacji do sortowania.
Instytut Ochrony Środowiska (IOŚ) w raporcie z 9 sierpnia 2024 r. pt. „Sprawozdania marszałków województw z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi w 2022 r.” wskazuje, że ilość selektywnie zbieranych tworzyw sztucznych i metali wyniosła w 2022 r. 636,1 tys. Mg, a zmieszanych odpadów opakowaniowych – 572,9 tys. Mg, w których selektywnie zbierane tworzywa stanowią ok. 33%. Zatem łącznie roczną ilość selektywnie zbieranych tworzyw można szacować na ok. 825 tys. Mg.
Z technologicznego punktu widzenia, zbierane selektywnie odpady tworzyw sztucznych charakteryzują się niską gęstością, dużą objętością i wysokim udziałem mieszaniny różnych cennych frakcji surowcowych. Strumień ten ma ważny wymiar ekonomiczny: utracone wskutek braku sortowania i odzysku frakcje surowcowe generują wysoki koszt dalszego zagospodarowania, z kolei surowce odzyskane z tego strumienia okazują się znaczącym źródłem przychodu. W skutecznym, efektywnym procesie sortowania należy zatem upatrywać podwójnej szansy: ekologicznej – wzrostu poziomu odzysku i skierowania do recyklingu tworzyw sztucznych oraz ekonomicznej – zwiększenia wartości odzyskiwanych surowców i ograniczenia kosztów zagospodarowania frakcji kalorycznej.
Pomimo znaczącego wzrostu ilości odpadów zbieranych selektywnie, ilość zbieranych odpadów zmieszanych (niesegregowanych) wciąż jest znacząca. Według danych IOŚ stanowi ona 56,1% wytworzonych odpadów komunalnych, co daje ilość 7.622 tys. Mg w 2022 r. Odpady zmieszane, w porównaniu do odpadów zbieranych selektywnie, charakteryzują się wysoką gęstością. Cechą tego strumienia jest także niski udział (na poziomie 5-10%) możliwej do odzysku mieszaniny frakcji surowcowych, które nadają się do odzysku i przygotowania do recyklingu. Jednak, dzięki dużemu strumieniowi, odpady zmieszane zawierają znaczny potencjał ilościowy zróżnicowanych frakcji surowcowych. Dla lepszego zobrazowania warto posłużyć się przykładem pewnego dużego miasta. Do zakładu obsługującego miejscowość dostarczane są odpady zmieszane w ilości 100 tys. Mg/rok. Istnieje możliwość odzysku z tego strumienia frakcji surowcowych na poziomie 10%. Zakład ów przyjmuje również selektywnie zbierane tworzywa w ilości 20 tys. Mg/rok z możliwością odzysku surowców na poziomie 50%. Przy takich założeniach odzysk frakcji surowcowych z odpadów zmieszanych będzie na poziomie 10 tys. Mg/rok (100 tys. x 10%), czyli w wysokości podobnej do odzysku możliwego ze strumienia selektywnie zbieranych tworzyw (20 tys. x 50%).
Źródła:
- Sprawozdania marszałków województw z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi w 2022 r., Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, 2024, https://ios.edu.pl/wp-content/uploads/2024/08/sprawozdania-marszalkow-wojewodztw-2022-v-003.pdf.
Więcej, bardziej szczegółowo i kompleksowo przeczytasz w tekstach umieszczonych w zakładce Analizy.
