Krótko i na temat
Zadaniem technologii sortowania odpadów jest realizacja celów procesowych. Na przykład: w przypadku odpadów zmieszanych technologia sortowania będzie dążyła do wydzielania frakcji drobnej, biodegradowalnej.
Po wprowadzeniu w 2013 r. obowiązku segregacji odpadów, w lipcu 2017 r. system ten został ujednolicony w ramach całego kraju. Od tego czasu, z punktu widzenia procesu sortowania odpadów, możemy wyróżnić dwa najważniejsze i najbardziej wymagające strumienie odpadów komunalnych. Są to: zbierane selektywnie odpady tworzyw sztucznych, odbierane również jako zmieszane odpady opakowaniowe oraz odpady zmieszane.
Mówiąc o technologii trzeba mieć na uwadze dwa aspekty: technologiczny i techniczny. Aspekt technologiczny dotyczy rozwiązań technologicznych, czyli różnych możliwości bądź wariantów sortowania, a przede wszystkim – procesu technologicznego, czyli następujących po sobie etapów sortowania z zastosowaniem odpowiednich technik. Proces technologiczny jest podstawą skuteczności procesu sortowania. Jakość i elastyczność rozwiązań technologicznych decyduje o efektach ekologicznych i ekonomicznych oraz o poziomie tych efektów.
W tabeli 82 uchwalonego w czerwcu 2023 r. „Krajowego planu gospodarki odpadami 2028” (KPGO) autorzy tego dokumentu dla brakujących mocy przerobowych, które wynoszą 4 mln Mg/rok określili zapotrzebowanie na budowę do 2028 r. 200 nowych instalacji do zautomatyzowanego sortowania selektywnie zbieranych odpadów papieru, tworzyw sztucznych, odpadów wielomateriałowych i metali o przepustowości każdej 20.000 Mg/rok. Zgodnie z planem, w kolejnych latach (2029-2034) powinno zostać wybudowanych kolejnych 30 takich sortowni i uzupełnienie mocy przerobowych do 4,6 mln Mg/rok.
Można by poprzestać na danych zawartych w KPGO, gdyby nie rozbieżności danych, na które powołuje się plan (4 mln Mg/rok selektywnie zbieranych odpadów), z tymi pochodzącymi ze sprawozdań marszałków województw, a które przytacza IOŚ.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego spowoduje bezpośrednio dwa podstawowe skutki dla instalacji: zmniejszenie ilości odpadów w ramach dostarczanych strumieni do sortowania (ubytek frakcji PET i puszki aluminiowej) oraz zmiana morfologii dostarczanych odpadów (znaczący spadek dominującej frakcji surowcowej, tj. PET wywołujący zmianę proporcji pomiędzy strumieniami 2D i 3D zawartymi w odpadach). Z punktu widzenia ekonomicznego instalacje przede wszystkim utracą znaczące źródło przychodów ze sprzedaży butelek PET i puszki aluminiowej oraz odpowiadających im DPR-ów.
Na technologii koncentruje się ciężar rzeczywistej realizacji celów gospodarki odpadami. Od niej zależą realne, codzienne efekty ekologiczne, osiągane odzyski, bilans produktów i pozostałości po procesie sortowania, jak również efekty ekonomiczne. Instalacje do sortowania odpadów komunalnych są zatem istotnym i zarazem kluczowym elementem systemu gospodarki odpadami.
